Στην Ασουνσιόν της Παραγουάης στις 17 Ιανουαρίου 2026 θα γίνει η τελετή υπογραφής της συμφωνίας ΕΕ – Mercosur, χωρίς προηγουμένως να υπάρχει πρόταση από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και τελική ψηφοφορία στο Ευρωκοινοβούλιο.
Η συγκεκριμένη συμφωνία έχει ξεσηκώσει θύελλα αντιδράσεων ανάμεσα στους ανθρώπους του πρωτογενούς τομέα κυρίως σε Γαλλία, Πολωνία και Ελλάδα, καθώς για διαφορετικούς λόγους και διαφορετικά προϊόντα είναι οι άμεσα πληττόμενες χώρες.
Ανακοίνωση για τις λεγόμενες ρήτρες διασφάλισης που υποστηρίζει το ΥΠΑΑΤ ότι θα προβλέπονται από τη συμφωνία εξέδωσε το ΠΑΣΟΚ.
Αναλυτικά:
Κατά την προσφιλή τακτική της Νέας Δημοκρατίας και οι ευρωβουλευτές της προχώρησαν σε μια απόπειρα παραπλάνησης επιχειρώντας να βαφτίσουν το κρέας – ψάρι μιας και μιλάμε για τον αγροτικό τομέα.
Ας εξηγήσουμε λοιπόν πως επιχειρούν να μας πουν ότι προστάτευσαν και φέρθηκαν υπεύθυνα, αντί να ομολογήσουν πως ζημιώνουν και υποχωρούν ατάκτως. Ας ξεκινήσουμε από τα γεγονότα, γιατί εδώ η αλήθεια έχει σημασία.
Το ΠΑΣΟΚ δεν αντιτίθεται ιδεολογικά στις διεθνείς εμπορικές συμφωνίες, ούτε στον ενεργό ρόλο της Ευρώπης στο παγκόσμιο εμπόριο. Στηρίζουμε συμφωνίες ισορροπημένες, δίκαιες και πραγματικά επωφελείς για το συλλογικό ευρωπαϊκό συμφέρον, χωρίς να θυσιάζουν συγκεκριμένους παραγωγικούς τομείς και κοινωνικές ομάδες.
Η συμφωνία ΕΕ–Mercosur, όμως – όπως διαμορφώθηκε – δεν πληροί αυτές τις προϋποθέσεις.
Οι κρίσιμες πολιτικές τοποθετήσεις των μεγάλων χωρών εκφράστηκαν στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Χώρες με ισχυρό αγροτικό τομέα και καθοριστικό πολιτικό βάρος, -όπως μεταξύ άλλων η Γαλλία του Μακρόν, η Πολωνία του Τούσκ, η Αυστρία, η Ιρλανδία-, τάχθηκαν ΚΑΤΑ της συμφωνίας Mercosur αναγνωρίζοντας τους σοβαρούς κινδύνους για την αγροτική τους παραγωγή και τη διατροφική ασφάλεια των πολιτών τους.
Η λεγόμενη «ειδική πλειοψηφία» επιτεύχθηκε τελικά μέσα από πολιτικά ανταλλάγματα και συγκεκριμένα μετά από δεσμεύσεις προς την ιταλική κυβέρνηση Μελόνι για προκαταβολές ενισχύσεων των αγροτών από τον προϋπολογισμό του 2028-2034.
Η Ελληνική Κυβέρνηση, αντίθετα, δεν εξασφάλισε κανένα απολύτως αντάλλαγμα. Παρέμεινε σιωπηλή στο Συμβούλιο και αποδέχθηκε τη συμφωνία χωρίς καμία ουσιαστική διεκδίκηση υπέρ των Ελλήνων αγροτών. Αντιθέτως π.χ. άφησε για μια 7ετία εκτεθειμένο το παγκόσμιο ελληνικό brand «φέτα», ενώ άφησε εντελώς εκτός προστασίας τη γραβιέρα Νάξου.
Στην τελευταία συνεδρίαση του Ευρωκοινοβουλίου ψηφίστηκαν τα δήθεν μέτρα προστασίας των αγροτών από τη Mercosur. Σε αυτούς που ψήφισαν ΥΠΕΡ, όπως οι Ευρωβουλευτές της ΝΔ, περιλαμβάνονται εκτός από το σύνολο των Γερμανών Ευρωβουλευτών για τους προφανείς λόγους στήριξης των εξαγωγών γερμανικών αυτοκινήτων στη Λατινική Αμερική (μεταξύ αυτών η μεγάλη πλειοψηφία της άκρας Δεξιάς και των νεοναζί του AfD), καθώς κι ένα μεγάλο μέρος των Σοσιαλιστών, για τους οποίους όμως ήδη η μεγάλη ομάδα των Γάλλων και άλλων τουλάχιστον 4-5 εθνικών Αντιπροσωπειών έχουν δηλώσει ότι θα ψηφίσουν ΚΑΤΑ της Mercosur.
Πέρα από τη διαδικασία, το ουσιαστικό πολιτικό ζήτημα παραμένει: δεν προβλέπονται άμεσοι και αυτοματοποιημένοι μηχανισμοί προστασίας για τους αγρότες.
Οι περιβόητες «ρήτρες διασφάλισης» που επικαλείται η ΝΔ:
- ενεργοποιούνται μόνο αφού πρώτα έχει ήδη καταρρεύσει η αγορά και οι τιμές,
- εξαρτώνται από πολιτική απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, χωρίς καμία νομική υποχρέωση έγκαιρης παρέμβασης,
- δεν προβλέπουν καμία αποζημίωση για τους παραγωγούς,
- δεν αποτρέπουν τις εισαγωγές, απλώς τις διαπιστώνουν εκ των υστέρων.
Με απλά λόγια: η προστασία μετατίθεται στο μέλλον, ενώ η ζημιά για τους αγρότες μπορεί να είναι άμεση και μη αναστρέψιμη.
Η Mercosur αποτελεί μια ωμή πολιτική ανταλλαγή: η ευρωπαϊκή – και ιδιαίτερα η ελληνική – αγροτική παραγωγή θυσιάζεται για να ανοίξουν οι αγορές της Λατινικής Αμερικής στα αυτοκίνητα, τα μηχανήματα και τα χημικά της Βόρειας Ευρώπης.
Οι αγρότες πληρώνουν. Οι βιομηχανικοί όμιλοι κερδίζουν.
Η επίκληση της «αμοιβαιότητας» συνιστά προσβολή στη νοημοσύνη των αγροτών.
Στις χώρες της Mercosur:
επιτρέπονται φυτοφάρμακα απαγορευμένα στην ΕΕ,
χρησιμοποιούνται ορμόνες και αντιβιοτικά,
καλλιεργούνται γενετικά τροποποιημένα φυτά σε εκτάσεις πολλαπλάσιες από το σύνολο της ελληνικής γεωργικής γης».
Αναλυτικά η ανακοίνωση από την Ε.Ε.:
«Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, μαζί με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, θα παραστούν στην τελετή υπογραφής της συμφωνίας ΕΕ-Mercosur στην Ασουνσιόν της Παραγουάης στις 17 Ιανουαρίου 2026. Πριν από την τελετή, στις 16 Ιανουαρίου, ο Πρόεδρος Κόστα και η Πρόεδρος φον ντερ Λάιεν θα επισκεφθούν το Ρίο ντε Τζανέιρο για να συναντήσουν τον Πρόεδρο Λούλα της Βραζιλίας.
Υπογραφή ΕΕ-Mercosur
Μετά από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων, το Σάββατο 17 Ιανουαρίου θα υπογραφούν στην Ασουνσιόν της Παραγουάης οι συμφωνίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Mercosur, με τη συμμετοχή του Προέδρου Κόστα και της Προέδρου φον ντερ Λάιεν. Αυτό το βήμα έρχεται μετά την έγκριση από το Συμβούλιο στις 9 Ιανουαρίου δύο αποφάσεων που εξουσιοδοτούν την υπογραφή της Συμφωνίας Εταιρικής Σχέσης ΕΕ-Mercosur (EMPA) και της Προσωρινής Εμπορικής Συμφωνίας (iTA) μεταξύ των δύο πλευρών. Πρόκειται για ένα σημαντικό ορόσημο στη μακροχρόνια σχέση της ΕΕ με τους εταίρους της Mercosur – Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη – το οποίο αντικατοπτρίζει τη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την οικοδόμηση εταιρικών σχέσεων σε όλο τον κόσμο για τη διαφοροποίηση του εμπορίου και την επιβεβαίωση μιας πολυμερούς τάξης που βασίζεται σε κανόνες.
«Η έγκριση της Συμφωνίας Ευρωπαϊκής Ένωσης-Mercosur, η οποία δημιουργεί τη μεγαλύτερη ζώνη ελεύθερων συναλλαγών στον κόσμο, είναι εξαιρετικά νέα και για τις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
Θα αποφέρει πραγματικά οφέλη για τους Ευρωπαίους πολίτες και τις επιχειρήσεις, θα ενισχύσει την κυριαρχία και τη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ και θα διαμορφώσει την παγκόσμια οικονομία σύμφωνα με τις κοινές μας αξίες.Θα ενισχύσει τα δικαιώματα των εργαζομένων, την προστασία του περιβάλλοντος και τις διασφαλίσεις για τους Ευρωπαίους αγρότες, αποδεικνύοντας ότι οι εμπορικές συνεργασίες που βασίζονται σε κανόνες είναι επωφελείς για όλους. Περισσότεροι από 700 εκατομμύρια άνθρωποι θα επωφεληθούν από τη συμφωνία ΕΕ-Mercosur. Η Ευρώπη είναι ανοιχτή στις επιχειρήσεις και χτίζει γέφυρες προς την κοινή ευημερία με τους παγκόσμιους εταίρους μας.
— António Costa, Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου
Επίσημη επίσκεψη στη Βραζιλία
Πριν από την τελετή υπογραφής των συμφωνιών ΕΕ-Mercosur στην Ασουνσιόν, ο Πρόεδρος Κόστα, μαζί με την Πρόεδρο φον ντερ Λάιεν, θα επισκεφθούν τη Βραζιλία για τριμερή συνάντηση με τον Πρόεδρο Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα στο Ρίο ντε Τζανέιρο. Η Βραζιλία είναι βασικός εταίρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο εμπόριο, τις επενδύσεις, το κλίμα, την πολυμέρεια, την τάξη που βασίζεται σε κανόνες, τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η τελευταία βραζιλιάνικη προεδρία της Mercosur ήταν κρίσιμη για την προώθηση των διαπραγματεύσεων της συμφωνίας Ευρωπαϊκής Ένωσης-Mercosur, ανοίγοντας το δρόμο για την υπογραφή της αργότερα αυτή την εβδομάδα στην Παραγουάη. Αυτή η επίσημη επίσκεψη θα ενισχύσει αυτήν την ισχυρή συμμαχία και θα ενισχύσει περαιτέρω τη διμερή σχέση.
Ευκαιρίες για τον Τύπο στη Βραζιλία και την Παραγουάη
Μετά την τριμερή συνάντηση στη Βραζιλία μεταξύ του Προέδρου Κόστα, της Προέδρου φον ντερ Λάιεν και του Προέδρου Λούλα, οι ηγέτες θα προβούν σε δηλώσεις Τύπου περίπου στις 13:30 τοπική ώρα [17:30 CET], ακολουθούμενη από μια οικογενειακή φωτογραφία που έχει προγραμματιστεί για τις 13:55 [17:55 CET]. Η εκδήλωση θα μεταδοθεί ζωντανά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στο EBS.
Η τελετή υπογραφής στην Ασουνσιόν της Παραγουάης θα ξεκινήσει στις 13:00 τοπική ώρα [17:00 CET] το Σάββατο 17 Ιανουαρίου 2026. Θα ακολουθήσει μια οικογενειακή φωτογραφία γύρω στις 14:00 [18:00 CET] και συνέντευξη Τύπου γύρω στις 14:20 [18:20 CET]. Οι εκδηλώσεις θα μεταδοθούν ζωντανά στο EBS.
