ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
Η Ευρωπαϊκή Ενωση ανακοίνωσε ότι θα αναστείλει προσωρινά για ένα έτος τους τελωνειακούς δασμούς σε βασικά αζωτούχα λιπάσματα, όπως η ουρία και η αμμωνία, προκειμένου να περιορίσει τις δευτερογενείς επιπτώσεις του πολέμου με το Ιράν.
Οι παγκόσμιες τιμές των λιπασμάτων έχουν εκτιναχθεί μετά το σχεδόν πλήρες κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, μιας στενής θαλάσσιας οδού κατά μήκος των ακτών του Ιράν, μέσω της οποίας διακινείται περίπου το ένα τρίτο του παγκόσμιου εμπορίου λιπασμάτων. Παρότι η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν εξαρτάται άμεσα από τα αζωτούχα λιπάσματα, κυρίως την ουρία, που παράγονται στη Μέση Ανατολή, οι τιμές όλων των τύπων λιπασμάτων έχουν αυξηθεί, καθώς οι χώρες σπεύδουν να εξασφαλίσουν εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Προειδοποίηση
Ο οργανισμός Τροφίμων και Αγροτικών Προϊόντων (Food and Agriculture Organization) προειδοποίησε τον περασμένο μήνα ότι ένας παρατεταμένος αποκλεισμός θα μπορούσε να προκαλέσει μια καταστροφική κρίση στο παγκόσμιο αγροδιατροφικό σύστημα. Η αναστολή των δασμών δεν θα ισχύει για προϊόντα λιπασμάτων που εισάγονται από τη Ρωσία ή τη Λευκορωσία. Η Ευρωπαϊκή Ενωση εισάγει ήδη σημαντικές ποσότητες λιπασμάτων χωρίς δασμούς από χώρες που διαθέτουν προνομιακή εμπορική πρόσβαση. Ωστόσο, όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, ένας «μεγάλος όγκος» εισαγωγών εξακολουθεί να υπόκειται σε τελωνειακούς δασμούς που κυμαίνονται μεταξύ 5,5% και 6,5%.
Σημάδια πίεσης
Περιοχές στις οποίες η περίοδος σποράς έχει ήδη αρχίσει παρουσιάζουν τα πρώτα σημάδια πίεσης. Οι αγρότες στην Αυστραλία, τον τρίτο μεγαλύτερο εξαγωγέα σιταριού παγκοσμίως, καλλιεργούν φέτος μικρότερες εκτάσεις, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει σε συγκομιδή έως και 40% χαμηλότερη. Σε ολόκληρη την Ασία η προσφορά ρυζιού αναμένεται επίσης να μειωθεί φέτος εξαιτίας του πολέμου με το Ιράν και της σταδιακής εμφάνισης του φαινομένου El Niño. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η Ευρωπαϊκή Ενωση εισήγαγε το 2024 περίπου 2 εκατομμύρια τόνους αμμωνία και 5,9 εκατομμύρια τόνους ουρία, καθώς και συνολικά 6,7 εκατομμύρια τόνους αζωτούχα λιπάσματα και μείγματα που περιέχουν άζωτο.
Η αντίδραση της Κίνας
Οι ανταποδοτικοί δασμοί της Κίνας στα αμερικανικά αγροτικά προϊόντα εξάλειψαν εκτιμώμενες εξαγωγικές πωλήσεις ύψους 14,9 δισ. δολαρίων μέσα σε περίοδο 12 μηνών, σύμφωνα με νέα ανάλυση του Πανεπιστημίου Πολιτείας της North Dakota, με τη σόγια να υφίσταται το μεγαλύτερο πλήγμα. Η έκθεση διαπίστωσε ότι από τον Μάρτιο του 2025 έως τον Φεβρουάριο του 2026 οι αμερικανικές αγροτικές εξαγωγές προς την Κίνα μειώθηκαν απότομα, αφότου το Πεκίνο επέβαλε νέους ανταποδοτικούς δασμούς που συνδέονταν με εμπορικές ενέργειες σχετικές με τη φαιντανύλη και την κλιμάκωση αμοιβαίων δασμών. Οι ερευνητές Shawn Arita, Sandro Steinbach και Xiting Zhuang δήλωσαν «ότι μόνο η σόγια αντιπροσώπευε περίπου το ήμισυ των συνολικών απωλειών». «Η σόγια αντιπροσωπεύει περίπου 6,8 δισ. δολάρια ή σχεδόν το ήμισυ του συνόλου» αναφέρει η μελέτη, ενώ «το βόειο κρέας και το βαμβάκι συνεισφέρουν περίπου 1,3 δισ. δολάρια το καθένα, οι ξηροί καρποί δέντρων περίπου 964 εκατ. δολάρια και το καλαμπόκι επιπλέον 333 εκατ. δολάρια».
Οι απώλειες της διαμάχης
Η έκθεση σημείωσε πως οι απώλειες από την τελευταία εμπορική διαμάχη ξεπέρασαν εκείνες που είχαν καταγραφεί κατά τον εμπορικό πόλεμο ΗΠΑ – Κίνας την περίοδο 2018-2019, κατά την πρώτη θητεία του Donald Trump. «Οι ετησιοποιημένες εμπορικές απώλειες για την περίοδο 2018/19, υπολογισμένες με την ίδια μεθοδολογία, ανήλθαν περίπου σε 10,6 δισ. δολάρια. Αντίθετα, το ποσό των 14,9 δισ. δολαρίων για την περίοδο 2025/26 είναι περίπου 41% υψηλότερο». Η έκθεση υπογράμμισε επίσης ποιες Πολιτείες των ΗΠΑ αντιμετώπισαν τη μεγαλύτερη έκθεση στον κίνδυνο, με βάση τη συγκέντρωση της παραγωγής τους. Οι Πολιτείες Iowa, California και Illinois αντιμετώπισαν εκτιμώμενη έκθεση περίπου 1,2 δισ. δολαρίων η καθεμία. Ακολούθησαν οι Πολιτείες Texas, Kansas, Nebraska, Minnesota, Missouri, Indiana, South Dakota, Ohio, Arkansas και North Dakota.
