ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
Η παγκόσμια έρευνα «Voice of the Farmer 2026» καταγράφει εκτεταμένη οικονομική πίεση, απώλειες παραγωγής και χαμηλή εμπιστοσύνη στη στήριξη των κυβερνήσεων.
Οι αγρότες παγκοσμίως αντιμετωπίζουν μια συνδυαστική κρίση, που ενώνει οικονομική ασφυξία, κλιματική αστάθεια και αβεβαιότητα στις αγορές, σύμφωνα με τη νέα διεθνή έρευνα «Voice of the Farmer 2026». Η μελέτη, που συγκέντρωσε απαντήσεις από 10.234 παραγωγούς σε 158 χώρες, καταγράφει ότι πάνω από τους μισούς θεωρούν πως δεν πληρώνονται δίκαια για την εργασία τους, ενώ σχεδόν ένας στους τέσσερις δηλώνει ότι το εισόδημά του έχει καταρρεύσει.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, το 51% των συμμετεχόντων δηλώνει ότι δεν λαμβάνει δίκαιες τιμές για τα προϊόντα του, ενώ το 45% αναφέρει μείωση του καθαρού εισοδήματος σε ετήσια βάση. Παράλληλα, το 24% περιγράφει την οικονομική του κατάσταση ως «πολύ χειρότερη» σε σχέση με προηγούμενα χρόνια, αποτυπώνοντας την πίεση που δέχεται ο πρωτογενής τομέας.
Τα στοιχεία για την Ευρώπη
Η γεωγραφική ανάλυση δείχνει ότι η Ευρώπη καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό μείωσης εισοδήματος με 56%, ακολουθούμενη από τη Νότια Ασία με 44% και την Αφρική με 43%, γεγονός που υπογραμμίζει ότι η κρίση δεν περιορίζεται στις αναπτυσσόμενες οικονομίες, αλλά επηρεάζει και αναπτυγμένες αγροτικές αγορές.
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η εικόνα στο κλίμα. Το 83% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι έχασε μέρος της παραγωγής του λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων ή προσβολών από παράσιτα. Ξηρασίες, καύσωνες, πλημμύρες και παγετοί εμφανίζονται ως οι βασικότερες αιτίες απωλειών, ενισχύοντας το αίσθημα αστάθειας στην παραγωγή τροφίμων.
Την ίδια στιγμή, η εμπιστοσύνη προς τις κυβερνήσεις εμφανίζεται ιδιαίτερα χαμηλή. Το 63% των αγροτών αξιολογεί αρνητικά τη στήριξη που λαμβάνει, ενώ μόλις ένα μικρό ποσοστό δηλώνει ικανοποιημένο από τις δημόσιες πολιτικές για τον πρωτογενή τομέα. Η χαμηλή αυτή αξιολόγηση συνδέεται άμεσα με την αυξημένη οικονομική ανασφάλεια.
Εντονο ψυχολογικό φορτίο
Η έρευνα καταγράφει επίσης έντονο ψυχολογικό φορτίο, με υψηλά επίπεδα στρες κυρίως στις ηλικίες 41 έως 50 ετών. Παράλληλα, αναδεικνύεται ότι οι παραγωγοί που διαθέτουν προϊόντα απευθείας στην αγορά ή μέσω ψηφιακών καναλιών εμφανίζουν καλύτερα οικονομικά αποτελέσματα, γεγονός που δείχνει τη σημασία των μικρών αλυσίδων διανομής.
Παράλληλα, η έρευνα καταδεικνύει ότι οι μικροί και μεσαίοι παραγωγοί πλήττονται δυσανάλογα, καθώς έχουν περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση, τεχνολογία και εργαλεία διαχείρισης κινδύνου. Η έλλειψη επενδύσεων σε υποδομές άρδευσης και ανθεκτικές καλλιεργητικές πρακτικές επιτείνει την ευαλωτότητα απέναντι στα ακραία καιρικά φαινόμενα.
Αυξανόμενη εξάρτηση
Σημαντικό εύρημα αποτελεί και η αυξανόμενη εξάρτηση από λίγους αγοραστές και αλυσίδες εφοδιασμού, γεγονός που περιορίζει τη διαπραγματευτική ισχύ των αγροτών. Σε πολλές περιπτώσεις, οι τιμές παραγωγού δεν καλύπτουν το αυξημένο κόστος ενέργειας, λιπασμάτων και μεταφορών.
Η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, χωρίς συντονισμένες πολιτικές παρεμβάσεις και ενίσχυση της ανθεκτικότητας της αγροτικής παραγωγής, το χάσμα μεταξύ παραγωγών και αγορών ενδέχεται να διευρυνθεί τα επόμενα χρόνια.
Σύμφωνα με την ανάλυση της μελέτης, η παγκόσμια γεωργία εισέρχεται σε φάση βαθιών μετασχηματισμών, όπου η κλιματική κρίση, οι τιμές και οι δομές εμπορίας επανακαθορίζουν το αγροτικό εισόδημα και τη βιωσιμότητα της παραγωγής.