Γιατί οι πρώτες βροχές σηματοδοτούν την ώρα του χαλκού στον ελαιώνα.
Ο Σεπτέμβριος φέρνει μαζί του τις πρώτες βροχές και μαζί τους αναζωπυρώνεται μια από τις πιο σοβαρές ασθένειες της ελιάς: το κυκλοκόνιο ή αλλιώς «μάτι παγωνιού». Πρόκειται για μύκητα που, αν μείνει ανεξέλεγκτος, μπορεί να οδηγήσει σε έντονη φυλλόπτωση, εξασθένηση των δέντρων και ακόμη και σε πλήρη απώλεια παραγωγής.
Τι είναι το κυκλοκόνιο και πώς το αναγνωρίζουμε
- Προκαλείται από τον μύκητα Cycloconium oleagineum (συν. Spilocaea oleagina)
- Προσβάλλει κυρίως τα φύλλα, αλλά μπορεί να φανεί και σε μίσχους, ποδίσκους ανθέων και σπανιότερα στους καρπούς.
- Στα φύλλα εμφανίζονται κυκλικές καστανές κηλίδες με χλωρωτικό στεφάνι που θυμίζουν τα χρώματα των φτερών του παγωνιού – εξού και το όνομα.
- Τα προσβεβλημένα φύλλα κιτρινίζουν και πέφτουν πρόωρα, αφήνοντας τα δέντρα αραιά και εκτεθειμένα.
Όταν η προσβολή είναι ισχυρή, η φυλλόπτωση είναι μαζική, η φωτοσύνθεση μειώνεται, τα δέντρα εξαντλούνται και δεν μπορούν να στηρίξουν φυσιολογική καρποφορία.
Πότε κινδυνεύουν περισσότερο οι ελαιώνες
Η ασθένεια ευνοείται από υγρασία και ήπιες θερμοκρασίες:
- 6–20°C είναι το ιδανικό εύρος για να βλαστήσουν τα σπόρια του μύκητα.
- Οι μολύνσεις ξεκινούν το φθινόπωρο με τις πρώτες βροχές και συνεχίζονται τον χειμώνα και την άνοιξη, εφόσον υπάρχει υγρασία.
- Το καλοκαίρι, με τις υψηλές θερμοκρασίες η δράση του μύκητα περιορίζεται και η ασθένεια «κοιμάται».
Ιδιαίτερα ευπαθείς είναι οι ελαιώνες σε πεδινές, αρδευόμενες περιοχές με κακό αερισμό, όπου η υγρασία «κρατάει» περισσότερο.
Καλλιεργητικά μέτρα πρόληψης
Πριν περάσουμε στη χημική αντιμετώπιση, υπάρχουν απλές πρακτικές που μειώνουν την ένταση της ασθένειας:
- Σωστό κλάδεμα για να αερίζεται καλά η κόμη.
- Αποφυγή υπερβολικού αζώτου, που δημιουργεί τρυφερή βλάστηση ευάλωτη σε μολύνσεις.
- Καθαρισμός από πεσμένα φύλλα, όπου διαχειμάζει ο μύκητας.
- Ζιζανιοκτονία για μείωση της υγρασίας γύρω από τις ποδιές.
Ο ρόλος του χαλκού – κλειδί για την προστασία
Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος προστασίας παραμένουν οι προληπτικοί ψεκασμοί με χαλκούχα σκευάσματα:
- Πρώτος ψεκασμός: με την έναρξη των φθινοπωρινών βροχών.
- Δεύτερος ψεκασμός: 25–30 ημέρες μετά, αν οι καιρικές συνθήκες παραμένουν υγρές.
- Σε περιοχές με υψηλή υγρασία συνιστώνται 2 ψεκασμοί το φθινόπωρο και 1–2 την άνοιξη.
- Η δόση είναι περίπου 150–200 λίτρα ψεκαστικού διαλύματος/στρέμμα για ενήλικα δέντρα, με έμφαση στην καλή διαβροχή όλης της φυλλικής επιφάνειας.
- Εάν επιλεγεί ο βορδιγάλειος ή ο οξυχλωριούχος χαλκός να ληφθεί υπόψη ότι προκαλούν πτώση των προσβεβλημένων φύλλων. Ειδικότερα ο οξυχλωριούχος προκαλεί και πτώση υγιών φύλλων σε υγρές περιοχές. Συνιστάται η εφαρμογή του οξυχλωριούχου χαλκού να αποφεύγεται στις πολύ υγρές περιοχές.
Σημαντικό: Οι χαλκούχοι ψεκασμοί πρέπει να ολοκληρώνονται πριν ανέβουν οι θερμοκρασίες, γιατί υπάρχει κίνδυνος φυτοτοξικότητας.
Έξτρα όφελος από τον χαλκό
Οι χαλκούχες εφαρμογές δεν περιορίζουν μόνο το κυκλοκόνιο· ταυτόχρονα συμβάλλουν στην αντιμετώπιση και άλλων ασθενειών, όπως η Καπνιά και η Καρκίνωση. Έτσι, ο ψεκασμός αυτή την εποχή έχει διπλό όφελος για την υγεία του ελαιώνα.
Κατάλογος εγκεκριμένων μυκητοκτόνων για το κυκλοκόνιο
Το ΥΠΑΑΤ διαθέτει ηλεκτρονικό κατάλογο εγκεκριμένων φυτοπροστατευτικών προϊόντων για την ελιά, οριζόμενο ανά καλλιέργεια και παθογόνο (π.χ. Spilocaea oleagina, Κυκλοκόνιο). Επισκεφθείτε τον, επιλέγοντας καλλιέργεια (ελιές) και παθογόνο (Spilocaea oleagina / Κυκλοκόνιο) εδώ.
Ο Σεπτέμβριος είναι ο μήνας-κλειδί για την άμυνα της ελιάς απέναντι στο κυκλοκόνιο. Ένα έγκαιρο ψέκασμα με χαλκούχο σκεύασμα, σε συνδυασμό με σωστές καλλιεργητικές πρακτικές, μπορεί να εξασφαλίσει υγιή δέντρα και καλή παραγωγή.
ΠΗΓΗ: olivenews.gr
