Πριν από 100 ακριβώς χρόνια, το 1925, οι σταφιδοπαραγωγοί της χώρας (η σταφίδα τότε στήριζε την οικονομία της Ελλάδας) είχαν ξεσηκωθεί και είχαν πληρώσει με αίμα τις κινητοποιήσεις τους.
Αλλες εποχές τότε, με τη βία να είναι στην πρώτη γραμμή. Αυτό ίσως να μην έχει τόση σημασία όση τα αιτήματα των παραγωγών. Αν κάποιος προβάλει εκείνα αυτά τα αιτήματα στο σήμερα, θα διαπιστώσει ότι δεν απέχουν από όλα όσα ακούμε καθημερινά, τηρουμένων των αναλογιών.
Τα κύρια αιτήματα τότε περιελάμβαναν:
-Ρύθμιση των χρεών τους προς τους τοκογλύφους και τις τράπεζες.
-Λήψη συγκεκριμένων μέτρων από το κράτος για τη διαχείριση της παραγωγής και την απορρόφηση της σοδειάς, ώστε να μη μένει αδιάθετη.
-Κατάργηση ή μείωση των επαχθών εξαγωγικών φόρων.
-Εγγυημένες τιμές για το προϊόν τους, προκειμένου να εξασφαλίσουν ένα βιώσιμο εισόδημα.
-Τη λειτουργία (ή την επανενεργοποίηση) μηχανισμών, όπως η Σταφιδική Τράπεζα ή ο νεοϊδρυθείς (τον Μάρτιο του 1925) Αυτόνομος Οργανισμός Διαχειρίσεως Κορινθιακής Σταφίδος (ΑΟΔΣ), με σκοπό τη συγκέντρωση και διάθεση της σταφίδας με ευνοϊκούς όρους για τους παραγωγούς, απαλλάσσοντάς τους από την εκμετάλλευση των εμπόρων.
Ολα δείχνουν ότι αυτή τη φορά η κοινωνία δεν έστησε στον τοίχο τους αγρότες. Κατανοεί τα προβλήματα -τα ζει καθημερινά- και, παράλληλα, δεν βλέπει στο πρόσωπο των παραγωγών τους «τεμπέληδες» που περιμένουν «να ξεκοκαλίσουν τις επιδοτήσεις»
Η δυσχερής οικονομική κατάσταση και η επιβάρυνση από τα δάνεια οδήγησαν σε μεγάλες αγροτικές κινητοποιήσεις και εξεγέρσεις, ιδιαίτερα στην Πελοπόννησο, με αποκορύφωμα τη βίαιη καταστολή συλλαλητηρίου στην Πύλο τον Αύγουστο του 1925. Η κυβέρνηση του Θεόδωρου Πάγκαλου, που είχε αναλάβει με πραξικόπημα τον Ιούνιο του 1925, προσπάθησε να διαχειριστεί την κρίση με νομοθετικά διατάγματα και καταστολή.
Τα αιτήματα και άλλων κλάδων ήταν τα ίδια. Εδώ και έναν αιώνα, τα «θέλω» των αγροτών παραμένουν ίδια. Και τότε είχαμε καταστολή με διατάγματα του Πάγκαλου, αλλά κουβέντα για την ταμπακιέρα…
Σήμερα, κάθε μέρα, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης με δελτία Τύπου μάς ενημερώνει ότι «βρέχει» πληρωμές – ίσως η πιο μεγάλη παγίδα που έχει στηθεί για το μέλλον της πρωτογενούς παραγωγής. Ολα κινούνται στη λογική της καταβολής επιδοτήσεων, και με τον τρόπο αυτόν κανείς δεν μπαίνει στον κόπο να δει το αγροτικό πρόβλημα και στον σχεδιασμό της επόμενης μέρας.
Η σταφίδα, τα καπνά και άλλα βασικά προϊόντα έχουν πάψει να είναι πυλώνες ανάπτυξης. Και ο λόγος είναι απλός: όλα κινούνται γύρω από τα πόσα θα πάρουν οι αγρότες. Το μεγάλο ζήτημα είναι κατά πόσο τα χρήματα που δίνονται εξασφαλίζουν το μέλλον των παραγωγών. Υπάρχει σχέδιο; Οχι. Συζητά κανείς σήμερα για αναδιάρθρωση καλλιεργειών, για έργα υποδομής, για εκπαίδευση των αγροτών, για στήριξη των συνεταιρισμών, των ομάδων παραγωγών, για βελτίωση της καθημερινότητας των ανθρώπων του μόχθου; Οχι. Σε άλλη περίπτωση, θα είχε ανοίξει ο διάλογος για το αύριο. θα γίνονταν αναδασμοί, θα καταγράφονταν τα συγκριτικά πλεονεκτήματα κάθε περιοχής, θα αναδεικνυόταν η ποιότητα των ελληνικών προϊόντων, θα συζητιούνταν θέματα όπως η κλιματική αλλαγή, η εκτεταμένη χρήση της τεχνολογίας, η προστασία του περιβάλλοντος. Αντ’ αυτών, έχουμε επικοινωνιακά κόλπα για να εκτεθούν οι αγωνιζόμενοι αγρότες στα μάτια της κοινωνίας, να λειτουργήσει ο κοινωνικός αυτοματισμός για να βγει από πάνω η κυβέρνηση.
Ολα δείχνουν ότι αυτή τη φορά η κοινωνία δεν έστησε στον τοίχο τους αγρότες. Κατανοεί τα προβλήματα -τα ζει καθημερινά- και δεν βλέπει στο πρόσωπο των παραγωγών τους «τεμπέληδες» που περιμένουν «να ξεκοκαλίσουν τις επιδοτήσεις» – το αντίθετο: βλέπουν μια κοινωνική ομάδα να παλεύει για να ζήσει. Να προβάλλει εδώ και δεκαετίες τα ίδια αιτήματα, χωρίς να την ακούει κανείς.
Τα επόμενα χρόνια θα είναι κρίσιμα και για τον πρωτογενή τομέα. Και αυτό που προέχει είναι η επιβίωσή του, που δεν εξαρτάται από προσωπικές πολιτικές…
