Η κτηνοτροφία και η γεωργία σε όλη την Ευρώπη αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα και εξαιτίας της άρνησης των νέων να ακολουθήσουν το επάγγελμα. Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται και οι ψαράδες. Στη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα, σύμφωνα με τη WWF, η αλιεία αντιμετωπίζει τα ίδια προβλήματα. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, οι μισοί αλιείς μικρής κλίμακας (47%) είναι άνω των 40 ετών, ενώ μόλις το 17% είναι κάτω των 25 ετών.
Η ανανέωση των γενεών αποτελεί μεγάλη πρόκληση, καθώς, σε πολλές χώρες της περιοχής, οι νέοι δεν ασχολούνται με τον κλάδο – και όταν το κάνουν, πολλοί δυσκολεύονται να παραμείνουν. Οπως υπογραμμίζει η οργάνωση, το ζήτημα δεν αφορά την έλλειψη κινήτρων, αλλά τη βιωσιμότητα, γεγονός που εγείρει σοβαρές ανησυχίες για τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα των παράκτιων κοινοτήτων.
Στο πρόσφατο Φόρουμ Αλιέων Μικρής Κλίμακας με τίτλο «Ενδυναμώνοντας την επόμενη γενιά: Συμμετοχή των νέων στην αλιεία μικρής κλίμακας», που διοργανώθηκε στην Αθήνα από τη Γενική Επιτροπή Αλιείας για τη Μεσόγειο του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών, με την υποστήριξη της WWF Ελλάς και του Μεσογειακού Γραφείου της WWF, οι συμμετέχοντες συζήτησαν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος. Οι νέοι εμφανίζονται όλο και πιο διστακτικοί να μπουν στο επάγγελμα λόγω των δύσκολων συνθηκών εργασίας, της οικονομικής αβεβαιότητας, της αύξησης του κόστους, των σύνθετων κανονισμών και της περιορισμένης πρόσβασης σε χρηματοδότηση.
H αδιαφορία των νέων για το επάγγελμα της οικογένειας, εκτός των άλλων, έχει να κάνει με τα έσοδα αλλά και τις δυσκολίες, που προέρχονται από τη φύση της δουλειάς, όπως είναι το πρωινό ξύπνημα, οι καιρικές συνθήκες και ο πολύς χρόνος για ένα μεροκάματο το οποίο δεν καλύπτει τις βασικές ανάγκες
Σύμφωνα με τη WWF, η αλιεία σήμερα δεν σημαίνει μόνο σύνδεση με τη θάλασσα. Σημαίνει διαχείριση μιας επιχείρησης υπό πίεση, με μειωμένα περιθώρια κέρδους και αυξανόμενες διοικητικές απαιτήσεις. Η προώθηση της συμμετοχής των νέων και η ανανέωση των γενεών αποτελούν βασικό πυλώνα της στρατηγικής του Μεσογειακού Γραφείου της WWF για την αλιεία μικρής κλίμακας. Οπως επισημάνθηκε κατά τη διάρκεια του SSF Forum, η επένδυση στους νέους είναι ουσιώδης για τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας, ανθεκτικότητας και ικανότητας προσαρμογής του τομέα στις περιβαλλοντικές και οικονομικές αλλαγές.
Αυτή η αδιαφορία των νέων για το επάγγελμα της οικογένειας, εκτός των άλλων, έχει να κάνει με τα έσοδα αλλά και τις δυσκολίες που προέρχονται από τη φύση της δουλειάς, όπως είναι το πρωινό ξύπνημα, οι καιρικές συνθήκες και ο πολύς χρόνος για ένα μεροκάματο το οποίο δεν καλύπτει τις βασικές ανάγκες.
Οι δυσκολίες στον πρωτογενή τομέα είναι αποτρεπτικός παράγοντας για έναν νέο ώστε να ακολουθήσει το επάγγελμα των γονιών του ή να επιχειρήσει μόνος του σε αυτόν, ανεξάρτητα από την οικογενειακή παράδοση. Στην Ελλάδα, το πρόβλημα οξύνεται μέρα με τη μέρα, καθώς το εισόδημα του αγρότη δεν ισοσκελίζει τη σκληρότητα της καθημερινής απασχόλησης.
Πολλές χώρες, αλλά και η νέα ΚΑΠ εστιάζουν στη νέα γενιά αγροτών, αλλά μέχρι σήμερα όποιες επιλογές των εθνικών κρατών και της Ε.Ε. δεν βρίσκουν πρόσφορο έδαφος. Οι νέοι δεν θέλουν να ασχοληθούν με έναν τομέα με τόσο πολλά προβλήματα, επιλέγοντας μια δουλειά με ωράριο, έστω κι αν οι μισθοί είναι χαμηλοί.
Ο πρωτογενής τομέας και κατά το παρελθόν αντιμετώπιζε προβλήματα εγκατάλειψης εξαιτίας της αστυφιλίας. Κάποια στιγμή το κλίμα αντιστράφηκε. Το ζήτημα είναι αν και σε αυτή τη συγκυρία θα αλλάξει αυτή η αρνητική εικόνα ή θα μείνουμε να μετράμε απώλειες…
