ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
Η Χρυσοβίτσα είναι ορεινό χωριό του νομού Ιωαννίνων και υπάγεται στον Δήμο Μετσόβου. Είναι χτισμένη μέσα σε ένα παρθένο φυσικό τοπίο, πολύ κοντά στις Πηγές Αώου και στον ποταμό Αραχθο, και απέχει μόλις 6 χιλιόμετρα από την Εγνατία Οδό, γεγονός που διευκολύνει τις μετακινήσεις από και προς τον οικισμό. Πρόκειται για ένα χωριό που σήμερα είναι ευρύτερα γνωστό για τις πατάτες που παράγει.
Μετά τον πόλεμο του 1940, που κήρυξαν η Ιταλία πρώτα και η Γερμανία έπειτα στην Ελλάδα, οι κάτοικοι του χωριού υπέφεραν από την πείνα, λόγω της αρπαγής των καλλιεργούμενων προϊόντων από τους κατακτητές, αλλά και λόγω της μείωσης των καλλιεργούμενων εκτάσεων, επειδή επιστρατεύτηκαν οι άνδρες για να προσφέρουν το χρέος απέναντι στην πατρίδα. Στο οροπέδιο Πολιτσές, σε έκταση περίπου 3.000 στρεμμάτων, οι Χρυσοβιτσινοί έσπερναν κυρίως σίκαλη (βρίζα) σε ορισμένα χωράφια, ενώ άλλα χωράφια ήταν στη διάθεση των κτηνοτρόφων, ντόπιων και μετακινούμενων.
Η επίθεση των Γερμανών
Μετά την επίθεση των Γερμανών στο χωριό, σύμφωνα με τον δάσκαλο Χρήστο Γαλάνη, «ένας γεωργός σκέφτηκε πως θα μπορούσε να καλλιεργήσει πατάτες, όχι στα χωράφια έξω από το χωριό, κάτι που ήταν δύσκολο και επικίνδυνο λόγω Κατοχής, αλλά στο οροπέδιο Πολιτσές για να αποφύγει τα βλέμματα των κατακτητών, και μάλιστα με καμουφλάζ. Τα χωράφια ήταν ήδη σπαρμένα από σίκαλη (βρίζα) που ήταν σε ανάπτυξη και είχε ψηλώσει. Για να αποφύγει τα περίεργα βλέμματα των κτηνοτρόφων και λοιπών ανθρώπων χάλασε τη φυτρωμένη βρίζα στο κέντρο του χωραφιού στη θέση «Προσήλιο», πίσω από το καλύβι το πέτρινο που διατηρούσε, και φύτεψε πατάτες. Με προσοχή και χωρίς να προκαλέσει την υποψία στους γύρω του, καλλιέργησε τις πατάτες και δεν χάλασε την υπόλοιπη βρίζα έως ότου έβγαλε τις πατάτες».
Η συγκομιδή εκείνη τη χρονιά ήταν καλή. Την επόμενη χρονιά καλλιεργήθηκαν και άλλα χωράφια. Από το 1944 άρχισε η μαζική καλλιέργεια της πατάτας, που συνεχίζεται έως σήμερα και είναι γνωστή πανελλαδικά για την ποιότητα και τη νοστιμιά της ως «πατάτα Χρυσοβίτσας».
Πρόκειται για την πιο «ορεινή πατάτα» της Ελλάδας, καθώς φυτεύεται σε μεγάλο υψόμετρο, συγκεκριμένα στο οροπέδιο πάνω από το χωριό, γύρω στα 1.400 μέτρα. Γι’ αυτόν τον λόγο φυτεύεται κάθε χρόνο στα τέλη Μαΐου και η συγκομιδή της γίνεται τέλη Σεπτεμβρίου. Η πατάτα της Χρυσοβίτσας ξεχωρίζει για το έντονο κίτρινο χρώμα, τη νοστιμιά της και φυσικά για το πόσο τραγανή είναι. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που υποστηρίζουν ότι είναι η καλύτερη πατάτα της χώρας μας!
Μόνο μία φορά τον χρόνο
Οι πατάτες της Χρυσοβίτσας καλλιεργούνται μόνο μία φορά τον χρόνο και είναι ιδιαίτερα ανθεκτικές, γεγονός που αποδίδεται στο υψόμετρο αλλά και στο ότι τα χωράφια δεν κρατάνε νερό, γιατί βρίσκονται στις πλαγιές και από πάνω τους υπάρχει μόνο δάσος.
Στη Χρυσοβίτσα καλλιεργείται η οψιμότερη πατάτα στην Ελλάδα. Η συγκομιδή γίνεται περίπου από τις 15 Σεπτεμβρίου έως τις 15 Οκτωβρίου, καθώς οι χαμηλές θερμοκρασίες που επικρατούν στην περιοχή μετά τη συγκομιδή προσφέρουν τις ιδανικές φυσικές συνθήκες συντήρησης των κονδύλων της πατάτας στους αποθηκευτικούς χώρους μέχρι τη διάθεσή τους στην αγορά.
Σταθερή τροφοδοσία
Στη σταθερή τροφοδοσία της αγοράς με πατάτες για μεγάλο χρονικό διάστημα, καλλιέργεια πάνω από 1.000 στρέμματα σημαίνει παραγωγή περίπου 3.000.000 κιλών ή 150.000 σάκων των 20 κιλών.
