Το Ευρωκοινοβούλιο ψήφισε υπέρ της νομοθεσίας για τα νέα μεταλλαγμένα φυτά, αγνοώντας καταναλωτές αλλά και παραγωγούς, οι οποίοι, όπως υποστηρίζουν, εισέρχονται σε ένα ειδικό καθεστώς εξάρτησης, με άμεσες συνέπειες στα έσοδά τους και στο περιβάλλον.
Πριν από λίγες μέρες η Ολομέλεια του Κοινοβουλίου ύστερα από εντάσεις και διαφωνίες ενέκρινε κατά πλειοψηφία την πρόταση για τις Νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές σε φυτά και τρόφιμα. Ηταν μία απόφαση που έρχεται έπειτα από μια διελκυστίνδα 53 χρόνων ανάμεσα στους υποστηρικτές και τους πολέμιους των μεταλλαγμένων, και, όπως ήταν φυσικό, προκάλεσε νέες τριβές στην κοινωνία.
Οι υπέρ…
Όσοι έχουν ταχθεί υπέρ των μεταλλαγμένων υποστηρίζουν ότι σε μια περίοδο με έντονα τα διατροφικά προβλήματα τα συγκεκριμένα προϊόντα μπορούν να λύσουν τον γόρδιο δεσμό της αυτάρκειας αλλά και της προστασίας του περιβάλλοντος. Παράλληλα, όπως λένε, δεκάδες είναι τα οφέλη όσον αφορά την αντοχή των τροφίμων, την παραγωγή φαρμάκων, τη μείωση του κόστους καλλιέργειας.
…και οι κατά
Από την άλλη, οι πολέμιοι των μεταλλαγμένων εκτιμούν ότι με την έγκριση της Ε.Ε. οι αγρότες πλέον εξαρτώνται 100% από τις πολυεθνικές, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το κόστος των σπόρων, την απώλεια του δικαιώματος να χρησιμοποιούν τους δικούς τους, και την υποβάθμιση των παραδοσιακών και βιολογικών καλλιεργειών. Επίσης, όπως υποστηρίζουν, οι αγρότες χάνουν το δικαίωμα της επανασποράς, με αποτέλεσμα οι πολυεθνικές να τους επιβάλλουν κάθε χρόνο την αγορά των σπόρων. Το χειρότερο όμως για τους παραγωγούς είναι ότι τα εγχώρια προϊόντα χάνουν την ταυτότητά τους και κάθε χώρα απειλείται με καταστροφή του brand στις διεθνείς αγορές.
Το ερώτημα
Το ερώτημα που δεν έχει απαντηθεί από την Ε.Ε. είναι γιατί τώρα, τη στιγμή που ο πρωτογενής τομέας αντιμετωπίζει σωρεία προβλημάτων, όταν το θέμα της νομιμοποίησης των Γενετικά Τροποποιημένων Οργανισμών (ΓΤΟ) εξετάζεται από τη δεκαετία του ’70. Βεβαίως κάποια στιγμή οι πολυεθνικές θα κατάφερναν να καταστήσουν «αναγκαία» την παραγωγή και τη διάθεση των μεταλλαγμένων. Εδώ όμως φαίνεται πως η νίκη των εταιριών ήρθε σχετικά εύκολα, αφού αγνοήθηκαν εκείνες οι ασφαλιστικές δικλείδες που θα προστάτευαν τον αγρότη και τον καταναλωτή.
Μπορούν τα συγκεκριμένα προϊόντα να λύσουν τον γόρδιο δεσμό της αυτάρκειας τροφίμων ή πλέον οι αγρότες εξαρτώνται 100% από τις πολυεθνικές, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το κόστος των σπόρων, την απώλεια του δικαιώματος να χρησιμοποιούν τους δικούς τους, και την υποβάθμιση των παραδοσιακών και βιολογικών καλλιεργειών;
Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις, ανεξάρτητα από το αν κάποιος συμφωνεί μαζί τους ή όχι, καταγγέλλουν ότι η πλειοψηφία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αγνόησε το δικαίωμα των καταναλωτών και των αγροτών στην ενημέρωση και την ασφάλεια των τροφίμων. Επίσης, προειδοποιούν ότι ο κανονισμός που επιτρέπει τα μεταλλαγμένα ανοίγει τον δρόμο για την κυκλοφορία γενετικά τροποποιημένων προϊόντων χωρίς επαρκή ιχνηλασιμότητα και επισήμανση, αφήνοντας εκτεθειμένους τους αγρότες απέναντι στις πατέντες μεγάλων πολυεθνικών και το περιβάλλον απέναντι στον κίνδυνο επιμολύνσεων.
Ο κώδων του κινδύνου
Οι οργανώσεις ακόμα μία φορά κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, γιατί τα στοιχεία που έρχονται από την Αμερική δεν είναι και τόσο ενθαρρυντικά: «Υστερα από δεκαετίες υποσχέσεων για εξαιρετική καινοτομία, πλούσιες σοδειές και αντοχή σε πλημμύρες και ξηρασία, η πραγματικότητα είναι ότι καμία από τις λίγες γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες που καλλιεργούνται παγκοσμίως δεν έχει ανταποκριθεί στις προσδοκίες – ακόμη και σε χώρες όπως οι ΗΠΑ, όπου είναι σχεδόν εντελώς ανεξέλεγκτες. Αυτό είναι το πιο πρόσφατο παράδειγμα της προσπάθειας απορρύθμισης της Ε.Ε., όπου οι πρώτοι κανόνες που καταργούνται είναι εκείνοι που προστατεύουν τη φύση και τους καταναλωτές. Οι μόνοι νικητές σήμερα είναι οι πολυεθνικές εταιρίες βιοτεχνολογίας, οι οποίες ενισχύουν περαιτέρω τον έλεγχό τους στην τροφική αλυσίδα».
Ποιους θα δικαιώσει ο χρόνος, θα το δούμε στα επόμενα χρόνια. Το βέβαιο όμως είναι ότι μπαίνουμε σε μια περίοδο κατά την οποία όλα θα εξαρτώνται από την «επιστήμη των πολυεθνικών»…