To ροδάκινο δεν είναι ένα απλό γευστικό φρούτο. Έχει πίσω του μια ιστορία με ξεχωριστό ενδιαφέρον.
Σύμφωνα με τα ιστορικά δεδομένα κατάγεται από την κοιλάδα του ποταμού Γιανγκτσέ της νότιας Κίνας, κοντά στη Σανγκάη. Πρέπει να άρχισε να καλλιεργείται πριν από περίπου 7.500 χρόνια, πέρασαν όμως μερικές χιλιετίες μέχρι να πάρει τη σημερινή, σαρκώδη μορφή του.
Οι αρχαιολόγοι και οι ανθρωπολόγοι έχουν αποκτήσει αρκετές γνώσεις για την εμφάνιση της γεωργίας πριν από περίπου 10.000 χρόνια και την καλλιέργεια μονοετών φυτών όπως τα σιτηρά. Ελάχιστα όμως είναι γνωστά για την «εξημέρωση» των δέντρων. Η νέα μελέτη βασίστηκε σε ραδιοχρονολόγηση κουκουτσιών ροδάκινου από έξι αρχαιολογικές τοποθεσίες του Γιανγκτσέ, οι οποίες καλύπτουν χρονικό διάστημα περίπου 5.000 ετών. Συγκρίνοντας τη δομή και το σχήμα των κουκουτσιών, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα ροδάκινα πρέπει να μεγάλωναν σε μέγεθος με το πέρασμα του χρόνου.
Το καλλιεργούμενο φρούτο άρχισε να διαχωρίζεται από τους άγριους προγόνους του πριν από περίπου 7.500 χρόνια. Τα πρώτα κουκούτσια προέρχονται από το λαό των Λιανγκτζού της Κίνας, ο οποίος άκμασε από τα 5.300 μέχρι τα 4.300 χρόνια πριν
Το συμπέρασμα είναι ότι το καλλιεργούμενο ροδάκινο άρχισε να διαχωρίζεται από τους άγριους προγόνους του πριν από περίπου 7.500 χρόνια. Τα πρώτα κουκούτσια που μοιάζουν με αυτά των σύγχρονων ποικιλιών προέρχονται από το λαό των Λιανγκτζού, ο οποίος άκμασε από τα 5.300 μέχρι τα 4.300 χρόνια πριν.
Στην Άπω Ανατολή, που είναι η γενέθλια γη του, το ροδάκινο θεωρείται ότι συμβολίζει τη μακροζωία, ή ακόμα και την αθανασία, και έχει άφθονες πολιτισμικές αναφορές. Υπάρχουν άλλωστε και κινέζικες ποικιλίες που τώρα τελευταία καταφθάνουν στις ευρωπαϊκές αγορές, όπως τα πλακουτσά ροδάκινα.
Στη βυζαντινή εποχή λοιπόν τα ροδάκινα αναφέρονται ανάμεσα στα άλλα οπωρικά, π.χ. στον Πτωχοπρόδρομο που μακαρίζει τους κηπουρούς που καλλιεργούν «συκίτζια και ροδάκινα, ροδίτζια, μυγδαλίτζια», στον Πωρικολόγο ο Ροδάκινος βρίσκεται σχετικά ψηλά στην ιεραρχία των πωρικών με το αξίωμα του πρωτοστάτορα, ενώ τον 18ο αιώνα ο Καισάριος Δαπόντες, στον Κανόνα περιεκτικόν πολλών εξαιρέτων πραγμάτων θεωρεί εκλεκτότερα τα ροδάκινα της Πόλης.
Το ροδάκινο έχει παρουσία στη δημοτική ποίηση, μαζί όμως με άλλα οπωρικά και σε δεύτερη μοίρα, ενώ στη φρασεολογία μας σχεδόν απουσιάζει· δεν υπάρχει καμιά πολύ γνωστή παροιμία ή ιδιωματική φράση με το ροδάκινο, εκτός από την στερεότυπη παρομοίωση για το νεανικό δέρμα ή «το μάγουλο (σαν) ροδάκινο», για φρέσκο, κρουστό, νεανικό μάγουλο, αλλά κι αυτή η έκφραση λέγεται επίσης για το βερίκοκο. Στο slang.gr βρίσκω ότι ροδακινάκι λέγεται στην ερωτική λογοτεχνία το αιδοίο ή τα οπίσθια, αλλά αυτό μου φαίνεται πρόσφατο δάνειο από τα αγγλικά. Σε δυο-τρεις παλιές συλλογές παροιμιών βρίσκω την ξεχασμένη παροιμία Εβγήκε το ροδάκινο, άρχισε το νυχτέρι, επειδή, λέει, από τον Αύγουστο οι ράφτες και οι λοιποί τεχνίτες άρχιζαν να δουλεύουν και τις πρώτες ώρες της νύχτας.
Η «εξημέρωση» του ροδάκινου ήταν εξάλλου πιο εύκολη σε σχέση με άλλα δέντρα, καθώς η ροδακινιά ωριμάζει και δίνει φρούτα πολύ σύντομα, σε μόλις δύο με τρία χρόνια, γεγονός που θα μπορούσε να είχε επιταχύνει τη διαδικασία τεχνητής επιλογής. Οι ερευνητές εκτιμούν μάλιστα ότι οι πρώτοι καλλιεργητές του ροδάκινου είχαν ήδη ανακαλύψει μια άλλη τεχνική που επιταχύνει περαιτέρω τη διαδικασία: είναι η τεχνική του εμβολιασμού, στην οποία ένα κλαδί από κάποιο δέντρο με τα επιθυμητά χαρακτηριστικά μεταμοσχεύεται σε άλλο δέντρο. Αυτό εξασφαλίζει ότι το εμβολιασμένο δέντρο θα δίνει πάντα τα ίδια φρούτα, αντίθετα με ό,τι συμβαίνει κατά τη διασταύρωση διαφορετικών δέντρων, οπότε τα φρούτα που προκύπτουν έχουν απρόβλεπτα χαρακτηριστικά.
