Σχέδιο ύψους 540 εκατομμυρίων ευρώ παρουσίασε η Κομισιόν για τα λιπάσματα, με τον στόχο της Κομισιόν να είναι η άμβλυνση των συνεπειών από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, καθώς η άνοδος των τιμών ανεβάζει κατακόρυφα το κόστος παραγωγής.
Στόχος είναι η διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας των Ευρωπαίων και η στήριξη των παραγωγών προκειμένου να συνεχίσουν την καλλιέργεια αγροτοδιατροφικών προϊόντων, ωστόσο ήδη αγροτικές οργανώσεις έχουν εκφράσει τις αντιρρήσεις τους.
Αναλυτικά η ανακοίνωση της Κομισιόν:
«Τους τελευταίους μήνες, οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι διαταραχές του εφοδιασμού έχουν αυξήσει τις τιμές των λιπασμάτων σε όλη την Ευρώπη.
Για την αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει δύο συγκεκριμένα βραχυπρόθεσμα μέτρα.
Πρώτον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρέχει οικονομική βοήθεια για να βοηθήσει τους αγρότες που χρειάζονται να αγοράσουν λιπάσματα για να εγγυηθούν τις επόμενες καλλιέργειές τους. Τις επόμενες εβδομάδες, στοχεύει να κινητοποιήσει συνολικά 540 εκατομμύρια ευρώ. Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, πρότεινε την ενίσχυση του γεωργικού αποθεματικού με επιπλέον 300 εκατομμύρια ευρώ από τον προϋπολογισμό της Ε.Ε. για το 2026, επιπλέον των υπόλοιπων κονδυλίων. Τα κράτη μέλη θα μπορούν να το συμπληρώσουν έως και κατά 200% μέσω εθνικών κονδυλίων, ανεβάζοντας τη συνολική διαθέσιμη οικονομική στήριξη σε ένα δυνητικό σύνολο 1,5 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Δεύτερον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει στοχευμένες προσαρμογές στην Κοινή Αγροτική Πολιτική που θα επιτρέπουν στα κράτη μέλη να παρέχουν στους αγρότες ταχύτερη και πιο ευέλικτη στήριξη για την πρόσβαση σε λιπάσματα. Αυτά τα μέτρα περιλαμβάνουν:
- ένα νέο σύστημα ρευστότητας στο πλαίσιο της Αγροτικής Ανάπτυξης για στήριξη σε περίπτωση κρίσης,
- την επιλογή των κρατών μελών να καταβάλλουν νωρίτερα τις άμεσες ενισχύσεις στους αγρότες,
- και τη δυνατότητα των κρατών μελών να προσαρμόσουν τον προϋπολογισμό τους για τις άμεσες ενισχύσεις για το ημερολογιακό έτος 2027.
Το νέο καθεστώς ρευστότητας μπορεί να συγχρηματοδοτηθεί έως και 65% από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) και να συμπεριλάβει αχρησιμοποίητα κεφάλαια που διαφορετικά θα μπορούσαν να χαθούν. Τα κράτη μέλη μπορούν να προσθέσουν εθνική χρηματοδότηση έως και 200%. Για να διασφαλιστεί η ταχεία υλοποίηση και να ελαχιστοποιηθούν τα διοικητικά βάρη, η στήριξη μπορεί να καταβληθεί ως σταθερό ποσό ανά εκτάριο και να εφαρμοστεί μέσω των Στρατηγικών Σχεδίων της ΚΑΠ.
Όσον αφορά τις προκαταβολές άμεσων ενισχύσεων στους αγρότες, τα κράτη μέλη θα έχουν τη δυνατότητα να παράσχουν πριν από τις 16 Οκτωβρίου αυξημένο ποσοστό προκαταβολών, βοηθώντας τους να βελτιώσουν τη ρευστότητά τους.
Τέλος, η πρόταση θα δώσει στα κράτη μέλη περαιτέρω ευελιξία στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων των υψηλών τιμών των λιπασμάτων, προσαρμόζοντας τις κατανομές τους για άμεσες ενισχύσεις για το ημερολογιακό έτος 2027.
Επόμενα βήματα
Οι προτεινόμενες από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στοχευμένες νομοθετικές τροποποιήσεις της ΚΑΠ θα αποσταλούν τώρα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για έγκριση.
Η πρόταση για το γεωργικό αποθεματικό με συνολική οικονομική ανακούφιση 540 εκατομμυρίων ευρώ θα υποβληθεί προς ψηφοφορία στα κράτη μέλη στην Επιτροπή για την Κοινή Οργάνωση των Αγορών, με τα αντίστοιχα εθνικά κονδύλια να καθορίζονται στην πρόταση.
Εάν συμφωνήσουν τα κράτη μέλη, η τελική έγκριση έχει προγραμματιστεί έως τα τέλη Ιουλίου 2026.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα συνεχίσει να υλοποιεί το «Σχέδιο δράσης για τα λιπάσματα», ώστε να μειώσει την έκθεση των αγροτών σε μελλοντικές κρίσεις και, μέσω αυτών των δράσεων, να ενισχύσει την επισιτιστική ασφάλεια, τη στρατηγική αυτονομία και την ανταγωνιστικότητα της Ε.Ε.
Ιστορικό
Τα λιπάσματα είναι απαραίτητα για την αγροτική παραγωγή και αντιπροσωπεύουν σημαντικό μερίδιο του κόστους των αγροτών. Τους τελευταίους μήνες, οι γεωπολιτικοί κραδασμοί και οι διαταραχές του εφοδιασμού έχουν οδηγήσει τις τιμές των λιπασμάτων στα ύψη, ασκώντας αυξανόμενη πίεση στους αγρότες σε όλη την Ευρώπη. Ως αποτέλεσμα, το αυξανόμενο κόστος μπορεί να αναγκάσει τους αγρότες να χρησιμοποιούν λιγότερα λιπάσματα, διακινδυνεύοντας χαμηλότερη ποιότητα και αποδόσεις παραγωγής.
Εάν οι αγρότες δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να αγοράσουν τα λιπάσματα που χρειάζονται, αυτό μπορεί να επηρεάσει τις συγκομιδές, τα γεωργικά εισοδήματα, την ευρύτερη προσφορά τροφίμων και τελικά και τις τιμές των τροφίμων.
Στις 19 Μαΐου 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε το «Σχέδιο δράσης για τα λιπάσματα» για να υποστηρίξει τους αγρότες που αντιμετωπίζουν το αυξανόμενο κόστος των λιπασμάτων και την έλλειψή τους, να ενισχύσει την εγχώρια παραγωγή και να μειώσει την εξάρτηση της Ευρώπης από τις εισαγωγές.
Το Σχέδιο συνδυάζει άμεσα μέτρα στήριξης που αποσκοπούν στην υποστήριξη της προσιτής τιμής και της ασφάλειας του εφοδιασμού, με μακροπρόθεσμη δράση για την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής λιπασμάτων, τη βελτίωση της ανθεκτικότητας του εφοδιασμού και την επιτάχυνση της μετάβασης σε βιολογικά, χαμηλών εκπομπών άνθρακα και κυκλικά λιπάσματα».
Για περισσότερες πληροφορίες:
- Δελτίο τύπου – Η Επιτροπή παρουσιάζει σχέδιο για την εξασφάλιση του εφοδιασμού της Ευρώπης με λιπάσματα και της επισιτιστικής ασφάλειας
- Διασφάλιση της διαθεσιμότητας και της προσιτής τιμής των λιπασμάτων – Γεωργία και αγροτική ανάπτυξη
- Λιπάσματα – Γεωργία και αγροτική ανάπτυξη – Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Παρατηρητήριο αγοράς λιπασμάτων)
