Τα κράτη μέλη της ΕΕ συμφώνησαν στη θέση του Συμβουλίου να αποδεχθεί την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία αποσκοπεί στη στήριξη των Ευρωπαίων αγροτών ώστε να αντιμετωπίσουν τη σημαντική αύξηση των τιμών των λιπασμάτων που προκλήθηκε από την πρόσφατη κρίση στη Μέση Ανατολή.
Η Κυπριακή Προεδρία μπορεί πλέον να συνεργαστεί με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με σκοπό την επιβεβαίωση μιας ταχείας συμφωνίας σε πρώτη ανάγνωση.
Ο προτεινόμενος κανονισμός θα δώσει στα κράτη μέλη μεγαλύτερη ευελιξία ώστε να παρέχουν οικονομική στήριξη στους αγρότες που αντιμετωπίζουν αυξανόμενο κόστος παραγωγής και πιέσεις ρευστότητας, συμβάλλοντας παράλληλα στη διασφάλιση της παραγωγής τροφίμων και της επισιτιστικής ασφάλειας σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Το Συμβούλιο ενήργησε γρήγορα για να βοηθήσει τους αγρότες που αντιμετωπίζουν το αυξανόμενο κόστος των λιπασμάτων. Θα συνεργαστούμε τώρα στενά με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για να παρέχουμε αυτή την υποστήριξη χωρίς καθυστέρηση» δήλωσε η Μαρία Παναγιώτου, Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Κύρια στοιχεία της πρότασης
Ο κανονισμός που προτείνει η Επιτροπή θα παράσχει στα κράτη μέλη πρόσθετα εργαλεία για την υποστήριξη των αγροτών που πλήττονται από την αύξηση των τιμών των λιπασμάτων.
Συγκεκριμένα:
- να επιτραπεί στα κράτη μέλη να παρέχουν προσωρινή και στοχευμένη οικονομική στήριξη στους αγρότες που πλήττονται περισσότερο από το αυξημένο κόστος των λιπασμάτων·
- να καταστεί δυνατή η καταβολή των προκαταβολών της ΚΑΠ νωρίτερα και με υψηλότερο επιτόκιο το 2026, βοηθώντας τους αγρότες να αντιμετωπίσουν τις βραχυπρόθεσμες ταμειακές τους ανάγκες·
- να παρέχουν μεγαλύτερη ευελιξία για την προσαρμογή των κονδυλίων των άμεσων ενισχύσεων το 2027 σύμφωνα με τις εθνικές συνθήκες και προτεραιότητες.
Τα μέτρα θα χρηματοδοτηθούν στο πλαίσιο των υφιστάμενων προϋπολογισμών της ΚΑΠ και προορίζονται ως προσωρινή απάντηση στην τρέχουσα κατάσταση της αγοράς.
Προστασία της βιωσιμότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και της επισιτιστικής ασφάλειας
Τα λιπάσματα είναι απαραίτητα για την αγροτική παραγωγή και αντιπροσωπεύουν σημαντικό κόστος για πολλές γεωργικές εκμεταλλεύσεις. Οι πρόσφατες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή έχουν συμβάλει σε υψηλότερες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων, αυξάνοντας την οικονομική πίεση στους αγρότες σε ολόκληρη την Ένωση.
Τα προτεινόμενα μέτρα στοχεύουν να βοηθήσουν τους αγρότες να διαχειριστούν αυτές τις προκλήσεις, να συνεχίσουν τις παραγωγικές τους δραστηριότητες και να συμβάλουν σε έναν σταθερό εφοδιασμό τροφίμων σε ολόκληρη την ΕΕ.
Επόμενα βήματα
Η Προεδρία θα συνεργαστεί τώρα με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με σκοπό την επιβεβαίωση ταχείας συμφωνίας σε πρώτη ανάγνωση.
Και τα δύο θεσμικά όργανα έχουν υπογραμμίσει τον επείγοντα χαρακτήρα του φακέλου, λαμβάνοντας υπόψη τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα ο γεωργικός τομέας. Μόλις εγκριθεί, ο κανονισμός θα τεθεί σε ισχύ την επόμενη ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επιτρέποντας στα κράτη μέλη να εφαρμόσουν μέτρα στήριξης χωρίς καθυστέρηση.
Ιστορικό
Η πρόταση υποβλήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στις 12 Ιουνίου 2026, ως μέρος μιας ευρύτερης δέσμης μέτρων για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κρίσης στη Μέση Ανατολή στις αγορές γεωργικών εισροών.
Η πρόταση τροποποιεί τον κανονισμό για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΑΠ και τον οριζόντιο κανονισμό, ώστε να παρέχει στα κράτη μέλη πρόσθετα εργαλεία για την υποστήριξη των αγροτών που πλήττονται από τις αυξημένες τιμές των λιπασμάτων. Η Επιτροπή εκτιμά ότι το κόστος των λιπασμάτων παραμένει σημαντικά υψηλότερο από τα επίπεδα πριν από την κρίση και συνεχίζει να ασκεί πίεση στα εισοδήματα και τη ρευστότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων σε ολόκληρη την Ένωση.
Συμφωνία για επισήμανση προϊόντων λίπανσης
Στο μεταξύ το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν, στις 17 Ιουνίου, σε προσωρινή συμφωνία για απλούστευση των κανόνων όσον αφορά την ταξινόμηση, τη συσκευασία και την επισήμανση των προϊόντων λίπανσης.
Οι εν λόγω διατάξεις αποτελούν το εναπομένον μέρος της λεγόμενης δέσμης «Omnibus VI», με τo οποίo απλουστεύονται οι κανόνες στον τομέα των χημικών προϊόντων, ενώ διατηρείται παράλληλα υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών και του περιβάλλοντος.
Η εν λόγω συμφωνία έπεται της αυτής μεταξύ των συννομοθετών σχετικά με τον μηχανισμό για το «πάγωμα του χρόνου», με τον οποίο αναβλήθηκε για την 1η Ιανουαρίου 2028 η ημερομηνία έναρξης εφαρμογής του αναθεωρημένου κανονισμού για την ταξινόμηση, την επισήμανση και τη συσκευασία των χημικών προϊόντων (κανονισμός CLP).
Η προσωρινή συμφωνία παρατείνει την ημερομηνία αυτή έως την 1η Ιανουαρίου 2030, ώστε να ευθυγραμμιστεί η ημερομηνία εφαρμογής και στους τρεις κανονισμούς, οι οποίοι τροποποιούν τρεις νομοθετικές πράξεις της ΕΕ για τα χημικά προϊόντα:
- τον κανονισμό CLP, ο οποίος αναθεωρήθηκε το 2024
- τον κανονισμό του 2009 για τα καλλυντικά προϊόντα και
- τον κανονισμό του 2019 για τα προϊόντα λίπανσης
«Η συμφωνία μειώνει τον περιττό διοικητικό φόρτο, στηρίζει την καινοτομία και την κυκλικότητα, ενώ διατηρεί παράλληλα υψηλά πρότυπα προστασίας των καταναλωτών και του περιβάλλοντος, αποφέροντας απτά οφέλη τόσο για τη χημική βιομηχανία όσο και για τους πολίτες μας σε ολόκληρη την Ευρώπη», δήλωσε η κ. Μαριλένα Ραουνά, Υφυπουργός για Ευρωπαϊκά Θέματα της Κυπριακής Δημοκρατίας.
