ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
ΤΟΥ ΘΑΝΑΣΗ ΑΝΤΩΝΙΟΥ
Καλλιεργεί 20 στρέμματα λεμόνια, περίπου 1.000 δέντρα και παράγει -σε μια ικανοποιητική χρονιά- περίπου 50 τόνους λεμόνια. Από τη στιγμή που ξεκίνησε τη λειτουργία της η εταιρία Λεμονοφάρμα, όλη η παραγωγή του ζεύγους Λύχνου οδηγείται στη μεταποίηση. Γραμμένος στο μητρώο οικοτεχνών, ο Κώστας Λύχνος έχει θωρακίσει την επιχείρησή του με συστήματα διασφάλισης ποιότητας και ελέγχου ασφάλειας, και παράγει έναν κωδικό, μια υπέροχη λεμονάδα, ενώ εκτός από την καλλιέργεια λεμονιών ασχολείται και με την καλλιέργεια ευκαλύπτου.
Το προϊόν της Λεμονοφάρμας διατίθεται προς το παρόν στη Δυτική Ελλάδα και στα Ιόνια Νησιά, ενώ σημεία πώλησης υπάρχουν στην Αθήνα και σε τουριστικούς προορισμούς, κυρίως σε νησιά του Αιγαίου. Η τουριστική περίοδος στην Ελλάδα είναι η προνομιακή αγορά της εταιρίας Λεμονοφάρμα και στόχος του προϊόντος είναι τα beach bars και τα cafe σε τουριστικούς προορισμούς, τα εστιατόρια και τα ξενοδοχεία.
Μόνο χονδρική
«Ασχολούμαστε αποκλειστικά με τη χονδρική πώληση, καθώς δεν μας ενδιαφέρει προς το παρόν να τοποθετηθούμε σε κάποιο ράφι. Το προϊόν που παράγουμε είναι premium, δεν έχει συντηρητικά και πρόσθετα. Φτιάχνουμε ένα παραδοσιακό προϊόν, προσπαθώντας παράλληλα να διασφαλίσουμε στάνταρ ποιότητας, έτσι ώστε να αξιοποιηθεί εμπορικά» μας λέει ο Κ. Λύχνος.
Ο κ. Λύχνος παρακολούθησε από κοντά τις πρόσφατες κινητοποιήσεις των αγροτών. Συμφωνεί με τα δίκαια αιτήματά τους, αλλά εφιστά την προσοχή στον τρόπο με τον οποίο δίνεται αυτός ο αγώνας. «Θα πρέπει να υπάρχει καλύτερη οργάνωση των αγροτών, να δημιουργηθεί ένα συλλογικό, κεντρικό πανελλαδικό όργανο, αποδεκτό από όλους, από το οποίο θα λαμβάνονται ενιαίες αποφάσεις με πλειοψηφικό τρόπο. Θα μπορούσε να είναι κάτι σαν επιμελητήριο» μας λέει. Οσον αφορά την πολιτική του κράτους, άποψή του είναι ότι όσοι λαμβάνουν αποφάσεις πρέπει να βρίσκονται κοντά στους αγρότες και όχι στα γραφεία (τους). «Προσωπικά, δεν είχα σχέση με την αγροτική παραγωγή – ήμουν καθηγητής. Οταν όμως αποφάσισα να ασχοληθώ, αντιλήφθηκα ότι, αν δεν πατήσεις το πόδι σου στο χωράφι, δεν μπορείς να καταλάβεις τι γίνεται. Οσοι ασχολούνται με την αγροτική πολιτική στην Ελλάδα, δυστυχώς, έχουν χάσει την επαφή με τον αγροτικό κόσμο και τα μέτρα που ανακοινώνουν είναι απλώς για τα 15 δευτερόλεπτα της τηλεόρασης» μας λέει.
Οι αστάθμητοι παράγοντες
Ο αστάθμητος παράγοντας του καιρού, τα τιμολόγια της ενέργειας, το ρίσκο και η επισφάλεια του πρωτογενούς τομέα είναι, δυστυχώς, πολύ μακριά από αυτούς που λαμβάνουν αποφάσεις, σύμφωνα με τον Κ. Λύχνο. «Κατά τη διάρκεια των χειμωνιάτικων κινητοποιήσεων είδαμε υπουργούς να συναντάνε “δικούς” τους αγρότες, οι οποίοι τους χάιδευαν τα αυτιά» επισημαίνει κι επιμένει ότι οι πολιτικοί πρέπει να πάψουν να ασχολούνται με το θέαμα και την προσωπική προβολή, και να επικεντρωθούν στην ουσία.
«Από τα 30 λεπτά στα 2,5 ευρώ η τιμή του προϊόντος»
Πώς πήρε ο Κώστας Λύχνος την απόφαση να ασχοληθεί με τη μεταποίηση; «Εάν δεν έκανα το βήμα της μεταποίησης, θα έπρεπε μέσα σε τρία τέσσερα χρόνια να κόψω τα δέντρα και να τα στείλω για καυσόξυλα, γιατί το αποτέλεσμα της παραγωγής ήταν… μηδέν» μας λέει και εξηγεί: «Δεν είναι δυνατόν ο έμπορος να δίνει ό,τι τιμή θέλει. Δεν είναι δυνατόν να μην μπορεί να ρυθμιστεί η τιμή ενός προϊόντος το οποίο πωλείται από τον παραγωγό, π.χ., στα 30 λεπτά/κιλό και το αγοράζει ο καταναλωτής στα 2,50 ευρώ/κιλό στο ράφι. Το κράτος πρέπει να παρέμβει».
Ο Κ. Λύχνος δεν πείθεται από τις αιτιάσεις των ειδικών ότι οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί αποτρέπουν τα κράτη-μέλη από την παρέμβαση στη διαμόρφωση των τιμών, καθώς θεωρεί ότι το πρόβλημα είναι σημαντικό και πρέπει να βρεθούν τρόποι αντιμετώπισής του. «Ετσι όπως πάμε, σε λίγο θα θεσπίσουν το Καλάθι του Αγρότη για να μπορούμε κι εμείς να ψωνίζουμε!» μας λέει ειρωνικά.
«Οι αγρότες θέλουν εκπαίδευση στη γεωργία ακριβείας»
«Υπάρχει υστέρηση σε αυτόν τον τομέα, οπότε η Πολιτεία με ειδικούς συμβούλους πρέπει να δράσει άμεσα»
Ως σύγχρονος καλλιεργητής αλλά και ως καθηγητής Φυσικής, ο Κώστας Λύχνος υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής της γεωργίας ακριβείας. «Να φανταστείτε ότι είχαμε σένσορες μέχρι και στις ρίζες των δέντρων για να λαμβάνουμε δείγματα και να βλέπουμε τις τιμές του αζώτου, του φωσφόρου κ.ά. Πριν γίνει η εγκατάσταση, είχα βάλει στα χωράφια θερμόμετρα για να κάνω μετρήσεις θερμοκρασίας, ούτως ώστε να γνωρίζω αν θα αντέξει η καλλιέργεια. Κάναμε δειγματοληψίες χωμάτων, τοποθετήσαμε αυτόματα συστήματα ποτίσματος, τα οποία έδιναν εντολή για πότισμα μέσω μπεκ όταν έπεφτε η θερμοκρασία, κ.ά. Οταν όμως κάνεις ταμείο στο τέλος, όλο αυτό… καταρρέει» υποστηρίζει.
Το πρόβλημα δεν είναι το κόστος μιας τέτοιας εγκατάστασης/τεχνολογίας, αλλά το γεγονός ότι ο παραγωγός δεν μπορεί να πάρει από τους εμπόρους την τιμή που θέλει για το προϊόν που έχει παραγάγει, η οποία θα του εξασφαλίσει επιβίωση και συνέχεια. «Πέρυσι είχαμε πολύ μεγάλη παραγωγή λεμονιού, τέτοια που υπερκάλυπτε τις παραγωγικές δυνατότητες της μονάδας μεταποίησης, και αποφασίσαμε να δώσουμε τα λεμόνια σε συλλόγους – περίπου 20 τόνους. Βγάλαμε μια ανακοίνωση στην οποία αναφέραμε ότι όποιος θέλει μπορεί να μαζέψει τα λεμόνια. Αυτές όμως δεν είναι λύσεις» μας λέει.
Drone για ψεκασμό
Ο Κ. Λύχνος θεωρεί ότι μια μερίδα των Ελλήνων αγροτών υστερεί σε ζητήματα τεχνολογίας – αυτό όμως λύνεται, αν αποφασίσει η Πολιτεία να χρησιμοποιήσει συμβούλους που θα εκπαιδεύσουν όσους αγρότες το επιθυμούν. «Το κόστος για την απόκτηση της τεχνολογίας δεν πρέπει να μας φοβίζει γιατί μειώνεται, καθώς οι εταιρίες κυκλοφορούν διαρκώς νέα προϊόντα. Θυμάμαι ότι όταν, πριν από επτά χρόνια, είπα ότι θα πάρω drone για ψεκασμό, ο κόσμος έβαζε τα γέλια. Η τιμή του προϊόντος όμως δεν καλύπτει τον κόπο του καλλιεργητή, κι εκεί πρέπει να γίνει κάποια παρέμβαση. Διότι η εξέλιξη αυτή είναι σε βάρος και του καταναλωτή» μας λέει ο Κ. Λύχνος.
Οσον αφορά τις κινητοποιήσεις των αγροτών, ο Κώστας Λύχνος υποστηρίζει ότι, αν λάμβανε ο παραγωγός τα χρήματα που αναλογούν στον κόπο του, κανένας δεν θα έβγαινε στον δρόμο. «Αλλά δείτε πώς κινούνται οι τιμές των λιπασμάτων, των φυτοφαρμάκων και της ενέργειας, τη στιγμή που η τιμή που λαμβάνει ο παραγωγός συνεχώς συμπιέζεται προς τα κάτω. Κι ο καταναλωτής πληρώνει παραπάνω. Κάτι γίνεται λάθος. Η κυβέρνηση πού είναι; Υπάρχει περίπτωση να αυτορυθμιστούμε από μόνοι μας;» αναρωτιέται ο καλλιεργητής και μεταποιητής από την Αιτωλοακαρνανία.
Εμπορικές εκθέσεις
Ο ίδιος προωθεί το προϊόν του λαμβάνοντας μέρος σε εμπορικές εκθέσεις. Δηλώνει αισιόδοξος, παρά την κατάσταση που επικρατεί: «Αν έχεις ένα προϊόν κι έχεις κάνει σοβαρή δουλειά πάνω σε αυτό, δεν έχεις να φοβηθείς τίποτα. Στην περιοχή μας έχουμε πολύ ποιοτικά προϊόντα, το περιβάλλον είναι καθαρό, υπάρχει επάρκεια νερού».
Για το τελευταίο ζήτημα ο συνομιλητής μας υποστηρίζει: «Το νερό είναι το μείζον ζήτημα και θα το βρούμε μπροστά μας. Πρέπει να προσαρμοστούμε σε άλλες καλλιέργειες, οι οποίες θα έχουν λιγότερες ανάγκες υδροδότησης».
Πώς πρέπει να κινηθεί ο σύγχρονος αγρότης
Κλείνουμε τη συζήτησή μας ζητώντας από τον Κώστα Λύχνο μια συμβουλή για το πώς πρέπει να κινηθεί ο σύγχρονος αγρότης: «Ο τόπος μας έχει τη δυνατότητα να παράγει πολύ ποιοτικά προϊόντα. Πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι η πιο σωστή κίνηση είναι η μεταποίηση, δηλαδή να δώσει ο ίδιος ο παραγωγός αξία στο προϊόν του. Αλλά αυτό γίνεται μόνο αν αποφασίσει ο αγρότης να κάνει σοβαρή, οργανωμένη δουλειά. Δεν γίνεται πλέον με ψέματα και κοροϊδίες… Αν θέλει ο αγρότης να μπει στην αγορά και να πάρει μερίδιο, χρειάζονται συγκεκριμένες διαδικασίες, απαιτούνται ασφάλεια προϊόντων, σταθερή ποιότητα και συνεχής προβολή. Δεν μπορείς να κοροϊδέψεις κανέναν πια».